Yazar	: Ekrem ÇURGATAY
Türü	:
Baskı Yılı	: 2025
Sayı	: 9
Sayfa	: 34-60

Özet
Bu makale, Nuri Bilge Ceylan’ın “Bir Zamanlar Anadolu’da” filminde halk kültürü unsurlarının nasıl temsil edildiğini ve bu unsurların kültür aktarımı bağlamında nasıl bir işlev üstlendiğini incelemektedir. Araştırmanın amacı, maddi ve manevi kültür ögelerinin sinema aracılığıyla nasıl yansıtıldığını ve bu unsurların kültürel bellek aktarımındaki işlevlerini ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma dokümanını söz konusu film oluşturmaktadır. Analiz sürecinde Sedat Veyis Örnek’in halk kültürü tasnifi temel alınmış; mekân, mimari, giyim-kuşam, yemek kültürü, halk edebiyatı, inançlar ve ritüeller gibi unsurlar değerlendirilmiştir. Kültürel değerler binlerce yıldan beri yazılı, sözlü ya da görsel şekiller aracılığıyla nesilden nesle aktarılmaktadır. Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte sinema bu değerlerin aktarılmasında çok önemli bir konuma gelmektedir. Teknolojinin geniş kitlelere erişim amacı doğrultusunda en önemli görsel mecralardan birisi de sinemadır. Sinemanın dinamik ve çok sesli olması; ideoloji, kültür ve sanat parçalarını bir arada taşımasına olanak sağlamaktadır. Nuri Bilge Ceylan’ın “Bir Zamanlar Anadolu’da” filmi, Anadolu taşrasının kültürel yapısını, geleneksel değerlerini ve toplumsal ilişkilerini yansıtan güçlü bir görsel anlatı sunmaktadır. Film, halk kültürü unsurlarını derinlikli bir biçimde işlemekte ve kırsal yaşamın gündelik gerçekliğini gözler önüne sermektedir. Filmde en belirgin halk kültürü unsurlarından biri sözlü kültürdür. Köylüler arasındaki diyaloglarda atasözleri, deyimler ve halk anlatıları kullanıldığı görülmektedir. Bulgular, filmde maddi kültür (köy yaşamı, mimari, mutfak kültürü, geleneksel giyim) ve manevi kültür (atasözleri, deyimler, ağıt, halk müziği, dini inanışlar) unsurlarının yoğun biçimde işlendiğini göstermektedir. Sonuç olarak, Ceylan’ın sineması halk kültürünün korunması ve aktarılmasında görsel bir bellek işlevi üstlenmektedir.

Anahtar Kelimeler
Nuri Bilge Ceylan filmleri, halk kültürü unsurları, sözlü kültür

Abstract
This article examines the representation and functional role of folk culture elements in Nuri Bilge Ceylan’s film, Once Upon a Time in Anatolia. The research aims to reveal how tangible and intangible cultural components are reflected through the medium of cinema, and to elucidate their functions in the context of cultural memory transmission across generations. The study employs qualitative research methodology, utilizing the content analysis technique. The universe of the research is defined as New Turkish Cinema, with the subject film serving as the specific sample. The analysis process is fundamentally structured upon Sedat Veyis Örnek’s classification of folk culture, evaluating elements such as setting, architecture, clothing, food culture, folk literature, beliefs, and rituals. While cultural values have historically been transmitted through written, oral, and visual forms, cinema has emerged as a crucial medium for the preservation and dissemination of these values in the age of technological advancement. The dynamic and polyphonic nature of cinema allows it to simultaneously carry ideological, cultural, and artistic fragments. Ceylan’s Once Upon a Time in Anatolia offers a powerful visual narrative reflecting the cultural structure, traditional values, and social relations of the Anatolian countryside, deeply processing folk culture elements and exposing the everyday realities of rural life. The most prominent folk culture elements in the film include oral culture, evidenced by the extensive use of proverbs, idioms, and folk narratives in the villagers’ dialogues. Findings indicate a dense presence of both tangible culture (village life, architecture, cuisine, and traditional attire) and intangible culture (proverbs, idioms, laments, folk music, and religious beliefs). In conclusion, Ceylan’s cinema serves as a visual memory function for the preservation and transmission of Turkish folk culture.

Keywords
Films of Nuri Bilge Ceylan, elements of folk culture, oral tradition