Birinci Dünya Savaşı Sonrası Toplumsal ve Edebî Hareketliliği Süreli Yayınlar Üzerinden İncelemek: Yeni Dünya Dergisi Örneği
(Examining Post-World War I Social and Literary Movements Through Periodicals: The Case of Yeni Dünya Journal
)
|
Yazar
|
:
Halide Şeyma KUZGUN
|
|
|
Türü |
:
|
|
Baskı Yılı |
:
2025
|
|
Sayı |
:
9
|
|
Sayfa |
:
1-33
|
|
|
Özet
Edebî metinlere birinci elden ulaşarak yapılan değerlendirmeler, edebiyat tarihçiliğinin yöntem bilgisi bakımından en güvenilir araçlarındandır. Süreli yayınlardan elde edilen metinler devrin hem sosyal hem de kültürel atmosferine ışık tutması bakımından da önemlidir. Birinci Dünya Savaşı sonrası edebî ve toplumsal hareketliliği tarihsel olgulara dayalı bilgi ve belgelerden hareketle yorumlamak amacıyla, bu çalışmada, 1919’da toplam beş sayı yayımlanan Yeni Dünya dergisi ele alınmıştır. Dönemin panoramasını çeşitli açılardan yansıtan Yeni Dünya, edebiyat tarihçiliğine kaynaklık etme potansiyeli, yayın politikası, teknik özellikleriyle edebî ve kültürel faaliyetleri bakımından incelenmiştir. Dergide yer verilen reklam ve ilanlar; devrin savaş sonrası etkinliklerini ve ihtiyaçlarını görmek açısından dikkate değer kabul edilmiş ve incelemeye dâhil edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde dergide yayımlanan edebî metinlerden örnekler verilmiştir. Son kısımda ise diğer araştırmacıların çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülen bir tahlili fihrist eklenmiştir. Derginin incelenmesi sonucunda dönemin sosyal koşullarının yayıncılık anlayışına etkisi işaret edilmiş, Birinci Dünya Savaşı’nın geçkin etkilerinin aktüalite ve matbuat hayatında nasıl göründüğü irdelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Birinci Dünya Savaşı, Süreli Yayınlar, Yeni Dünya, Edebî Hareketlilik
Abstract
Evaluations made through direct access to literary texts are among the most reliable tools in terms of the methodological knowledge of literary historiography. Texts obtained from periodicals are important in that they shed light on both the social and cultural atmosphere of the era. In order to interpret the literary and social dynamism following World War I based on historical facts and documents, this study examines the magazine Yeni Dünya, which published a total of five issues in 1919. Reflecting the panorama of the period from various perspectives, Yeni Dünya is analyzed in terms of its potential to serve as a source for literary historiography, its publication policy, technical features, and its literary and cultural activities. Advertisements and notices featured in the magazine are considered noteworthy for understanding the post-war activities and needs of the era and are included in the analysis. The second part of the study presents examples of literary texts published in the magazine. In the final section, an analytical index is provided, which is expected to contribute to other researchers in their work. As a result of the magazine’s examination, the influence of the social conditions of the period on publishing practices is highlighted, and the lingering effects of World War I on current events and the press are explored.
Keywords
World War I, Periodicals, Yeni Dünya, Literary Mobility