Bu makale, Nuri Bilge Ceylan’ın “Bir Zamanlar Anadolu’da” filminde halk kültürü unsurlarının nasıl temsil edildiğini ve bu unsurların kültür aktarımı bağlamında nasıl bir işlev üstlendiğini incelemektedir. Araştırmanın amacı, maddi ve manevi kültür ögelerinin sinema aracılığıyla nasıl yansıtıldığını ve bu unsurların kültürel bellek aktarımındaki işlevlerini ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma dokümanını söz konusu film oluşturmaktadır. Analiz sürecinde Sedat Veyis Örnek’in halk kültürü tasnifi temel alınmış; mekân, mimari, giyim-kuşam, yemek kültürü, halk edebiyatı, inançlar ve ritüeller gibi unsurlar değerlendirilmiştir. Kültürel değerler binlerce yıldan beri yazılı, sözlü ya da görsel şekiller aracılığıyla nesilden nesle aktarılmaktadır. Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte sinema bu değerlerin aktarılmasında çok önemli bir konuma gelmektedir. Teknolojinin geniş kitlelere erişim amacı doğrultusunda en önemli görsel mecralardan birisi de sinemadır. Sinemanın dinamik ve çok sesli olması; ideoloji, kültür ve sanat parçalarını bir arada taşımasına olanak sağlamaktadır. Nuri Bilge Ceylan’ın “Bir Zamanlar Anadolu’da” filmi, Anadolu taşrasının kültürel yapısını, geleneksel değerlerini ve toplumsal ilişkilerini yansıtan güçlü bir görsel anlatı sunmaktadır. Film, halk kültürü unsurlarını derinlikli bir biçimde işlemekte ve kırsal yaşamın gündelik gerçekliğini gözler önüne sermektedir. Filmde en belirgin halk kültürü unsurlarından biri sözlü kültürdür. Köylüler arasındaki diyaloglarda atasözleri, deyimler ve halk anlatıları kullanıldığı görülmektedir. Bulgular, filmde maddi kültür (köy yaşamı, mimari, mutfak kültürü, geleneksel giyim) ve manevi kültür (atasözleri, deyimler, ağıt, halk müziği, dini inanışlar) unsurlarının yoğun biçimde işlendiğini göstermektedir. Sonuç olarak, Ceylan’ın sineması halk kültürünün korunması ve aktarılmasında görsel bir bellek işlevi üstlenmektedir.

Anahtar Kelimeler
Nuri Bilge Ceylan filmleri, halk kültürü unsurları, sözlü kültür