Clothing And Identity Construction in The Köroğlu Epics Belonging to the Oghuz Turks
Özet
Köroğlu Destanı, epope seviyesine ulaşmış destanlarımızdan biridir. Oluşumu Türk tarihi kadar eskidir. Yaşadığı zaman ve coğrafyanın izlerini daireler ve kollar hâlinde günümüze kadar ulaştırır. Maddi ve manevi kültür unsurlarını içinde barındırır. Destan kahramanı temsil ettiği değerlerle önem taşır. Fiziksel betimlemeler bu değerlerin inşasında mühim yer tutar. Bunlar içinde kıyafetin önemli bir rolü vardır. Kahramana ait kimlik, ideoloji, statü, aidiyet göstergesi olarak işlev görür. Bu çalışma Köroğlu destan ve hikâyelerinin Oğuz Türklerine ait Anadolu ve Azerbaycan kollarını kapsamaktadır. Çalışmada Köroğlu kıyafetlerinin sembolik ve kültürel işlevi incelenmektedir. Atlı kültür ve hareketli yaşam tarzı kıyafet tasarımında en etkili faktörlerdendir. Köroğlu çoğu zaman günlük kıyafetler giymekle birlikte dış görünüş itibariyle sıradan olmaktan uzaklaşır. Alplık geleneğinin temsilcisi olarak mücadeleci yönünü, gücünü, cesaretini gösterecek savaş giyim ve takımlarını tercih eder. Bazen de Çamlıbel’in hâkimi, delilerin başı, beylere boyun eğdiren kahraman vasfı ile varlık ve itibarını vurgulayacak kıyafetler seçer. Gerektiğinde kendini gizlemek, düşmanı şaşırtmak, plan yapmak amaçlı kıyafet değişikliği yapar. Böylece kıyafetin aidiyet özelliğini kırarak kimliği gizleyen yönünü de görmemizi sağlar. Toplumsal değerleri taşıyarak kültürel belleğin aktarılmasında etkili olur.
Anahtar Kelimeler
Köroğlu, destan, kıyafet, giyim